Aanwerving en Selectie in het tijdperk van AI. AI-gebruik, bewustzijn van biasrisico's en aanbevelingen rond de risico’s op genderdiscriminatie - Policy Brief

Artificiële intelligentie (AI) verandert de manier waarop we personeel aanwerven ingrijpend. Enerzijds is er de hoop dat AI aanwervings- en selectieprocessen efficiënter, betrouwbaarder en objectiever maakt, anderzijds zijn er ook bezorgdheden over het risico dat bestaande vooroordelen worden gereproduceerd of zelfs versterkt. De Europese AI Act beschouwt AI-systemen die bij aanwerving en selectie worden ingezet als 'hoogrisicosystemen', waarvoor bijzondere garanties en extra waakzaamheid nodig zijn.
De studie onderzoekt hoe AI in België bij aanwerving en selectie wordt ingeschakeld. Het doel is om inzicht te krijgen in het huidige gebruik van AI-systemen door recruiters en na te gaan in welke mate zij zich bewust zijn van de risico's op genderdiscriminatie die met dit gebruik gepaard gaan. Het onderzoek wijst op een toenemende maar ongelijke toepassing van AI bij aanwerving en selectie, die vooral plaatsvindt in de voorbereidende fases. Hoewel recruiters de efficiëntiewinst van AI-systemen erkennen, maken ze zich terecht zorgen over de ontmenselijking van het proces, de vertrouwelijkheid van gegevens en het risico op discriminatie. Het bewustzijn omtrent de risico's op genderbias blijft over het algemeen onvoldoende, vooral bij interne recruiters en in kleinere bedrijven. De paradox schuilt in het feit dat het gebruik van AI, dat als potentieel objectiever wordt gezien, eigenlijk bestaande discriminatie kan reproduceren of versterken als het niet strikt wordt omkaderd. Dit durven sommige recruiters wel eens te vergeten omdat ze sterk overtuigd zijn van de deugden van AI. In dat verband brengen de resultaten van het onderzoek een tastbare spanning aan het licht: enerzijds is er de hoop dat AI menselijke vooroordelen kan uitschakelen door processen te standaardiseren; anderzijds is er de vrees dat organisaties zich verliezen in AI-systemen die het verleden reproduceren, wat betekent dat ze rijke contextuele informatie en menselijke creativiteit verliezen die nodig zijn om atypische maar relevante mannelijke en vrouwelijke kandidaten te vinden. De voorgestelde aanbevelingen willen een verantwoord ecosysteem tot stand brengen dat
overheidsregulering, de verantwoordelijkheid van ontwikkelaars en gebruikers en de
waakzaamheid van aanwervingsprofessionals combineert. De uitdaging is om van AI een
hefboom voor gelijkheid te maken in plaats van een middel dat genderongelijkheden
reproduceert, het wettelijk kader respecterend en met de bedoeling om de processen van
aanwerving en selectie van kandidaten te blijven verbeteren.